Phát hiện, kịp xử lý những thiếu sót trong thi công di tích lịch sử Nà Pậu

Lán ở của Bác Hồ (bên phải) và lán cảnh vệ tại di tích lịch sử Nà Pậu

Di tích lịch sử Nà Pậu, xã Lương Bằng (Chợ Đồn) là nơi Bác Hồ từng sống và làm việc, cùng Trung ương lãnh đạo nhân dân kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Năm 2009, UBND tỉnh Bắc Kạn đã quyết định đầu tư, tôn tạo di tích lịch sử cấp quốc gia này nhằm phục vụ công tác giáo dục truyền thống. Tuy vậy, trong quá trình xây dựng di tích, các đơn vị liên quan đã để xảy ra nhiều thiếu sót.

Ngày 21/1/2009 UBND tỉnh Bắc Kạn đã ban hành văn bản số 220/UBND-VX về việc đầu tư Di tích Nà Pậu. Công trình gồm các hạng mục như: Đổ bê tông bãi để xe, xây mới cổng vào, kè đá khu Bác Hồ câu cá, đổ bê tông đường vào, xây nhà trưng bày, sửa chữa gia cố lại hầm trú ẩn và đặt bia, dựng lán ở của Bác Hồ và lán cảnh vệ, dựng nhà sàn dịch vụ... Công ty TNHH một thành viên Tôn tạo và phục chế công trình văn hoá Việt đã trúng thầu xây lắp công trình di tích với tổng giá trị trên 5,9 tỷ đồng, thời gian thực hiện dự án từ 2009 - 2010. Ban quản lý công trình di tích đã chỉ định Chi nhánh Công ty cổ phần tư vấn, Đầu tư kiểm định và xây dựng Hà Nội làm tư vấn giám sát thi công công trình.

.

Các khâu thủ tục về đầu tư, xây dựng di tích Nà Pậu được triển khai khá nhanh chóng và thuận lợi. Tuy vậy, việc thi công và thanh toán khối lượng công trình di tích có ý nghĩa lịch sử quan trọng này đã bị các bên tiến hành không nghiêm túc. Qua thanh tra đã phát hiện việc đầu tư, xây dựng một số hạng mục tại di tích Nà Pậu có nhiều sai phạm.

Kết luận thanh tra số 294/KL-TTrT ngày 19/8/2011 nêu rõ: Qua xác minh đối chiếu giữa khối lượng dự toán theo thiết kế được duyệt với khối lượng thi công thực tế và hoá đơn cung ứng vật liệu thi công của 02 hạng mục cho thấy: Việc thanh toán khối lượng vật tư và khối lượng thi công đã có những biểu hiện không hợp lý. Cụ thể, hạng mục Lán ở của Bác Hồ, các nội dung công việc như gia công cột gỗ, xà các loại, vì kèo gỗ, hoành, ván sàn đều được thanh toán không đúng khối lượng thực tế, chênh lệch (thiếu hụt) rất nhiều so với khối lượng đã được phê duyệt. Gia công cột gỗ có khối lượng phê duyệt là 2,852m3, khối lượng kiểm tra chỉ là 0,7m3; gia công xà các loại có khối lượng phê duyệt là 3,017m3, thực tế khối lượng chỉ có 1,0397m3... Đáng chú ý, nội dung đổ bê tông nền giả đất mác 200# có khối lượng phê duyệt là 12,852m3, thì khối lượng thực chỉ đạt vẻn vẹn 4,4m3; lợp mái lá cọ chỉ đạt 20 tàu/m2 trong khi khối lượng phê duyệt là 50 tàu/m2. Tương tự như vậy, tại Lán cảnh vệ, nền bê tông giả đất cũng chỉ đạt 4,13m3 so với khối lượng phê duyệt là 11,067m3; lá cọ chỉ lợp 20 tàu/m2 so với 50 tàu/m2 như phê duyệt; gia công cột gỗ chỉ có 0,701m3 thay vì 1,632m3 theo phê duyệt...

Việc thanh toán không đúng với thành phần, khối lượng thi công và đơn giá vật liệu (nhất là gỗ lim nhập khẩu) đã dẫn đến cao hơn thực tế  hơn 712 triệu đồng, nếu không phát hiện lịp thời sẽ gây lãng phí vốn đầu tư của Nhà nước.

Mới đây, Sở VHTT&DL Bắc Kạn đã có giải trình cho rằng, trong quá trình thi công, đơn vị thi công lập bản thanh toán để trừ tạm ứng đã đưa kết quả thẩm tra vào làm khối lượng thanh toán; tư vấn giám sát đã “không nghiệm thu cụ thể”, “không làm tròn trách nhiệm”; cán bộ kỹ thuật của Ban quản lý “thiếu kiểm tra, giám sát”, “không kiểm tra lại khối lượng” ...

Về cách khắc phục những sai phạm trên, chủ đầu tư (Sở VHTT&DL) cho biết: “Đây là công trình chưa quyết toán nên chưa làm thất thoát vốn của nhà nước”. Chủ đầu tư đã đề nghị đơn vị tư vấn giám sát kiểm điểm, giải trình đồng thời ra quyết định phạt hành chính đơn vị này. Những khối lượng không chính xác trong thanh toán sẽ được giảm trừ trong bảng quyết toán. Thiếu sót của Ban quản lý dự án, chủ đầu tư sẽ được kiểm điểm nghiêm khắc để xác định trách nhiệm và khắc phục kịp thời.

Như vậy, một công trình có tổng vốn đầu tư gần 6 tỷ đồng, qua kiểm tra của cơ quan chức năng đã phát hiện hê khống  thanh toán trên 712 triệu đồng. Đây là sự báo động về buông lỏng quản lý, gây thất thoát vốn nhà nước trong đầu tư xây dựng.

Dư luận bức xúc trước những thiếu sót trong quá trình xây dựng di tích Nà Pậu. Theo khuôn khổ dự án đầu tư bảo tồn, tôn tạo, phục hồi các di tích ATK, trên huyện Chợ Đồn còn nhiều di tích đã, đang và sẽ được đầu tư tôn tạo. Cần kiểm điểm, xác định rõ trách nhiệm của các đơn vị, tập thể, cá nhân đối với những sai phạm, xử lý nghiêm túc để rút kinh nghiệm cho những công trình sau./.